16.02.2026 - Mạng xã hội

#cuocsong 

Thời gian mình dành cho mạng xã hội (*) vào tuần trước là trung bình khoảng 2-3 giờ / ngày - ngày nhiều nhất là 4 giờ, và ít nhất là 30 phút. Tuần trước đó thì ít hơn một chút, nhưng cũng tương tự. Và thói quen này đã kéo dài nhiều năm.

(*) Mạng xã hội mình dùng thường xuyên nhất qua nhiều năm nay là Facebook (hàng ngày), sau đó là Threads / Instagram (thỉnh thoảng). Theo nhu cầu tìm thông tin, tức là chỉ khi có chủ đích chứ không "lướt vặt" thì có thêm YouTube, LinkedIn, Pinterest, Reddit / Quora - nhóm này không tính trong thống kê phía trên.

-

Mình vẫn luôn hỏi tại sao mình dùng mạng xã hội nhiều như vậy. Thuật toán ở những mạng này được thiết kế để tối đa hóa sự quan tâm của người dùng, tức là ở lại càng lâu càng tốt, tương tác càng nhiều càng tốt, và từ đó thành thói quen "lướt" một cách vô tình. Mấy chuyện này ai cũng biết, và mình cũng không ngoại lệ. Nhưng mình vẫn dùng, vẫn chủ động để cho bản thân bị thu hút. Tại sao? 

Chừng gần một năm gần đây mình mới nhận ra một lý do cơ bản: bởi vì mình có một khao khát với sự kết nối, và mạng xã hội, với tính dễ tiếp cận, đáp ứng nhu cầu đó bất kể ngày đêm và khoảng cách địa lý.

-

Từ ngày mình được lên mạng thoải mái ở nhà, mình đã bắt đầu thích mạng xã hội vì được đọc những bài viết của các anh chị 8x trên blog, tham khảo nhiều chủ đề hay từ các diễn đàn. Một thời gian ngắn sau, mình học đại học xa nhà và mạng lưới bạn bè, người quen càng được mở rộng nhiều hơn. Mạng xã hội trong thời gian này như một phần không tách rời của đời sống - chuyện học, chuyện chơi có thể được tiếp nối vô tận từ giảng đường, từ quán trà tắc, từ mấy chuyến đi chơi xa, v.v. tới mạng xã hội, không có phân định giữa không gian vật lý và không gian ảo. Bạn cũ từ thời cấp 2, cấp 3 cũng đi học ở khắp nơi, phần lớn vào SG đi học như mình, số ít ở lại quê hoặc đi nước ngoài. Kết nối giữa tụi mình duy trì phần nhiều qua mạng xã hội. Thời gian này mình thấy gắn bó nhất và nhận được nhiều nhất từ mạng xã hội.

Sau thời gian "vàng" đó thì mình ít chia sẻ trên mạng xã hội dần. Lúc học cao học xong, mình tắt Facebook nửa năm, và từ khi mở lại đến nay thì không chia sẻ gì trên trang cá nhân nữa, trừ những lúc liên quan đến công việc. Mình cũng gần như không tương tác hay kết nối qua mạng xã hội nữa.

Không có tương tác hai chiều, nhưng mình vẫn kết nối để nhận thông tin mình cần cho cuộc sống - của một người Việt Nam ở Đức và hơn hết là của một người Việt Nam không ở Việt Nam. Kết nối của mình với xã hội ở Việt Nam đã không còn là tin tức từ VNExpress - kênh tin mình đọc hàng ngày trước khi sang Đức, mà là thông tin đa dạng và đa chiều trên mạng xã hội. 

Từ khi nhìn rõ nhu cầu của bản thân, mình thôi "trách" mình dành nhiều thời gian cho mạng xã hội. Nhưng mình cũng đặt cho bản thân một câu hỏi ngược: Vậy nếu không "lướt vặt" để lấy những thông tin đó từ mạng xã hội nữa, thì cuộc sống của mình sẽ có thay đổi gì không?

-

Mình sẽ bắt đầu đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đó từ hôm nay: ngừng lướt mạng xã hội nếu không có chủ đích. Sau 3 tháng, mình sẽ kể lại trải nghiệm của mình.